Gölbaşı :
z     z
11 Mart 2013, 12:04
pPaylaş : Google PlusGoogle Plus    FacebookFaceBook    TwitterTwitter  
  s   Bayram Türkmez

Gölbaşı Tarihi Gün Yüzüne Çıkıyor...BALLIKPINAR

Gölbaşı Tarihi Gün Yüzüne Çıkıyor...BALLIKPINAR

GÖLBAŞI BALLIKPINAR KÖYÜ

 

Tarih: 16/M /1278 (Hicrî)(1861)Dosya No:227     GömlekNo:51Fon Kodu: A.}MKT.MHM.

     Amasya'da geçici olarak yerleştirilen bir kısım Çerkes Muhacirleri'nin Uzun Yayla'da Nogay ve Kırım Muhacirleri'nin de Haymana Ovası'nda iskanları.

     Köy kurulmadan önce bugünkü yerinde Koparan Köyü‘nden Derviş Ali adındaki kişinin arı kovanları ve büyük bir su kaynağı bulunmaktaymış. Kovanlardan dolayı ballık, su kaynağından dolayı ise pınar kelimelerinin birleşmesiyle BALLIKPINAR adını almıştır.       

     Ballıkpınar köyü  kırım tatarlarından oluşmaktadır.1855- 1860 yıllarında Osmanlı padişahı Abdülmecit döneminde, Kırım’dan Romanya’ya göç etmişler. Balkanlardaki siyasi karışıklıklar ve dini rahatsızlıklar nedeniyle Osmanlı döneminde Anadolu’ya göç etmişlerdir. 1861 yılında da Haymana’ya yerleştirilmişlerdir.Değişik yıllarda  1910 yılına kadar Romanya’dan Kırım tatarları gelerek bu köye yerleşmişlerdir. 1925- 1927 yıllarında da  8-10 hane daha köye yerleşmiştir.Cumhuriyetin ilk örnek köylerinden olup  o yıllarda örnek köy statüsü kazanmıştır. Ballıkpınar köyü, Haymana kazasına bağlı yeni bir yerleşim yeri olarak kurulur.

   Şu anda Gölbaşı’na bağlı köylerin çoğunluğu gibi Ballıkpınar  Köyü de  Haymana’nın eski ismi olan ve merkezi şimdiki Polatlı’nın Sivri köyü olan Haymanateyn kazasına bağlıydı.Sivri’de Haymana Hükümet Konağında çıkan yangın nedeniyle Haymana’ya bağlı tüm köylerin resmi bilgileri yok olmutur.

 

       Cumhuriyet‘in ilanından önce, 1882 yılında Yabanhamamı mevkiine (Şu an Haymana’nın bulunduğu yer) Haymana Hükümet Konağı yapılır ve  Şimdiki  Gölbaşı’na bağlı köylerin çoğunluğu gibi Ballıkpınar köyü de tekrar yeni kurulan Haymana kazasına bağlanır..

       1907 yılında Gerder (Yurtbeyi) ve Virancık (Örencik) köyleri, 1914 yılında da Çakal (Oğulbey) Köyü Haymana kazasından ayrılarak, Ankara Merkez nahiyeye bağlanırken, Ballıkpınar gene Haymana‘da kalmıştır.

        Dâhiliye Vekâleti (İçişleri Bakanlığı)‘nın 1928 yılında yayınladığı Son Teşkilatı Mülkiyede Köylerimizin Adları isimli neşriyatında ise, Ballıkpınar, Çakal (Oğulbey), Hacılar, İncek Çiftliği, Karaoğlan, Kızılcaşar, Koparan, Virancık (Örencik), Taşpınar, TolundaşĢ (Tuluntaş), Yavrucak, Bursal (Yaylabağ), Gerder (Yurtbeyi) köyleri Ankara Merkez kazasının Merkez nahiyesine bağlanır.

1928 yılında 50 Haneye ulaşan Ballıkpınar köyü yeni düzenleme ile Ankara Merkez kazası Merkez nahiyesine bağlı bir köy olmuştur.

      9 Haziran 1936 tarihinde kabul edilen 330 sayılı Kanunla da Ankara Merkez kazası Çankaya adını almış ve Gölbaşı nahiyesi Çankaya ilçesine bağlanmıĢtır.

Mülki teşkilatlanmada yapılan değişiklikler neticesinde, kasaba durumunda olan Gölbaşı‘nda 1965 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. Bu tarihte merkezde 3,351, köylerde ise 18,177 nüfus bulunmaktadır. 1964 yılından itibaren E-5 karayolu üzerine kurulmaya başlayan sanayi tesisleri ile bölge oldukça yoğun dış göç almaya başlamıştır.

Gölbaşı nahiyesi 29.11.1983 gün ve 2963 sayılı Kanunla ilçe merkezi olmuş ve Kaymakamlığa bağlı birimler kısa sürede teşekkül ettirilmiştir. Moğan Gölü kıyısına Resmi Kamu Kuruluşlarının dinlenme tesislerinin yapılmasıyla birlikte, 1970 yılında toplam 21,633 nüfusa sahip olan nahiye, 1985 yılında 31,671 nüfuslu bir ilçe haline gelmiştir.      Ballıkpınar‘ın yönetim idari yapısı; yaklaşık 100 yıllık tarihi süreç içerisinde köy konumundan çıkamadığı için bağlı bulunduğu nahiye ve ilçeye göre değişiklik göstermiştir.

     Ballıkpınar, 2004 yılında yürürlüğe giren Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile mahalle olmuş ve köy statüsünden çıkmıştır.

Ballıkpınar; yol kenarına karşılıklı dizilmiş, kireç badanalı, kiremit çatılı olan tipik Kırım Tatar köylerindendir. Her evin duvar ile çevrilmiş “azbar” denilen bahçesi bulunmaktadır. Her Kırım Tatar köyünde olduğu gibi, azbarın içinde 3 odalı ev, evin hemen yakınında “aşqana” diye adlandırılan mutfak bulunmaktadır. Eve uzak bölgelerde bazen de bir duvar ile de ayrılan bölümde kümes, ahır, ağıl, samanlık, anbar, kiler ve tuvalet bulunmaktadır.      Ballıkpınar‘lılar 1935 yılında kerpiçten bir bina inşa etmişler ve okul olarak bu bina 1936 yılından günümüze kadar kullanılagelmiştir. Okulun ilk eğitmenliklerini köy halkından İbrahim Akay (Candemir) ve Mustafa Akay yapmıŞtır. Günümüzde 3. sınıfa kadar eğitim yapılmakta, ileri eğitim ise Tuluntaş Köyü‘nde taşımalı olarak sürdürülmektedir.

      Mustafa Kemal Atatürk ve Celal Bayar, Köyü ziyaret etmiş, Atatürk‘ün ziyareti sırasında Köy İhtiyar Heyetinde aza olan Fazile Hanım, Atatürk‘ün övgüsünü alır. Örnek köy ilan edildiği yıllarda yabancı heyetler tarafından da ziyaret edilir.

      Ballıkpınar ahalisinden İstiklal SavaŞı‘na katılmış pek çok kişi bulunmaktadır. Abdurrahman Akay Bandırma da Şehit düşmüş, Kadir Akay 4 yıl Yemen‘de savaşmıştır. Garp Cephesi‘nde savaşan Şevki Save kendisine verilen gazi madalyasını ve gazi aylığını, “para için savaşmadım” diyerek kabul etmemiştir.      

        Cumhuriyetimizin kurulduğu yıllarda kendine özgü tarzı ve sokak planıyla örnek köy statüsü kazanmıştır. At ve pullukla tarım yapmayı çevre köylere de öğretmişlerdir.

 

Kaynak:Osmanlı arşivleri,Cumhuriyet Arşivleri,  T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı yayınları

yorum
*Gerekli | Diğer Kullanıcılar Görecektir. *Gerekli | Diğer Kullanıcılar Görmeyecektir.
5 + 1 =  *Gerekli | İşlem Sonucunu Kutuya Yazınız.